سفر به کاشمر؛ تجربهای متفاوت در دل خراسان رضوی
شهرستان تاریخی کاشمر که در گذشته ترشیز خوانده می شد، از شهر های حائز اهمیت استان خراسان رضوی به شمار می آید. آثار تاریخی این شهر متعلق به قرن هشتم هجری و دوران اسماعیلیه می باشد. وجود جاذبه های تاریخی و طبیعی، صنایع دستی متنوع و میراث های معنوی غنی منجر شده تا کاشمر همواره در کانون توجه گردشگران قرار گیرد. وجود تاکستان های زیبای انگور در شهر کاشمر منجر شده تا تولید انگور و کشمش یکی از پتانسیل های این شهر به شمار آید. هر ساله جشنواره های متعددی در این خصوص در شهر کاشمر برگزار می گردد. عرضه ی صنایع دستی متعدد در کاشمر نظیر قالی بافی، پارچه بافی و چرم دوزی، آب و هوای مطبوع و سرسبزی دل انگیز این شهر، از موارد مهمی است، که بسیار مورد توجه گردشگران بوده است
موقعیت جغرافیایی و جاذبه های گردشگری شهرستان کاشمر
کاشمر از جهت غرب با شهرستان خلیل آباد و بردسکن، از جهت شمال با نیشابور و سبزوار، از سمت مشرق با تربت حیدریه و از جنوب با گناباد همجوار می باشد. این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و کوه سرخ با مرکزیت کاشمر است. آب و هوای مطبوع و نیز تفاوت ارتفاع در کوه سرخ منجر شده تا پوشش گیاهی سرسبزی در این منطقه ایجاد شود. جمعیت کاشمر را حدود 166 هزار نفر برآورد نموده اند. دو منطقه ی کوه سرخ در جهت شمال و ارتفاعات فغان بجستان در سمت جنوب از مناطق کوهستانی این شهر به شمار می آیند. همچنین این شهر دارای منطقه ای کویری و خشک در غرب است. وجود گیاهان دارویی و رویش زرشک وحشی از موارد مورد توجه ی این مناطق می باشند. قسمت جلگه ای و حاصلخیز کاشمر نیز در محدوده ی حومه ی شهر و قصبات آن واقع شده است.

کاشمر نیز همچون بسیاری از نقاط دیگر ایران، از برکت وجود علویان بهرهمند است و مقابر متبرک چندی در این ناحیه وجود دارد که به جهت انتساب اغلب آنها به فرزندان و نوادگان امامان معصوم(ع) مورد عنایت خاص مردم متدین و مهماننواز این دیار قرار دارند.
امامزاده سید مرتضی
اگر از سمت مشهد وارد کاشمر شوید، در اولین میدان ورودی شهر(میدان شهید غلامی- فلکه شهربانی) بولواری در سمت راست شما، در جهت شمال(جاده نیشابور) به طول پنج کیلومتر که در قالب پارکی طولی و با امکانات رفاهی نسبتاً مناسب، در شرفِ احداث است که به امامزاده سید مرتضی منتهی میشود.
این امامزاده که در منطقهای خوش آب و هوا واقع شده، دارای امکانات رفاهی مناسب(عمدتاً رایگان) نظیر بازار، سوییت، پارکینگ، پارک جنگلی، حمام، شهربازی و... است. بنای این زیارتگاه در دامنه کوهپایههای شمال کاشمر و بر تپههای نسبتاً ناهمواری احداث شده است.
سیدمرتضی، فرزند موسیابنجعفر(ع) است که در سده دوم هجری توسط امویان در این شهر به شهادت رسیده است؛ این زیارتگاه در نوع خود یکی از شلوغترین و پر امکاناتترین زیارتگاههای ایران محسوب میشود.
این مجموعه در دامنه کوههای معروف به هفت شاخ، در منطقهای ییلاقی و چشمنواز، بارگاه منوری خودنمايی میکند، این بقعه منسوب به امامزاده سیدابراهيم اصغر معروف به سید مرتضی(ع) است؛ سیدمرتضی(ع)، کوچکترين فرزند امام هفتم(ع) بوده و پس از شهادت برادرش امام رضا(ع) به شهادت رسیده که بر سر قبر شریف وی، آرامگاه با شکوهی به سبک معماری عصر صفوی بنا شده است.
امامزاده سید حمزه(ع)
زیارتگاه امامزاده سیدحمزه(ع) که برادر سیدمرتضی(ع) و فرزند موسیابنجعفر(ع) است، در داخل شهر کاشمر و در باغی مصفا بزرگ معروف به باغمزار واقع شده که علاوه بر گنبد آینهکاری شده، دارای چندین سالن مجلّل و در دست احداث است؛ بنای قدیمیتر آن در اوایل دهه ۵۰ و همزمان با گنبد و بارگاه سیدمرتضی(ع)، توسط فردی نیکوکار به نام زندهیاد مهندس محمد فتحی احداث و وقف شده است.
مجموعه امامزاده سید حمزه(ع) در قدیم متشکل از چند قطعه باغ بوده که به تدريج به هم پیوسته شد و باغ واحدی را به وجود آورد؛ وسعت این باغ، حدود ۵۰هزار مترمربع است و بارگاه حضرت سیدحمزه(ع) در وسط این مجموعه سرسبز قرار دارد که مجموعه خانهها، مربعی را تشکیل میدهد که از هر طرف ۳۵ متر طول دارد و در مجموع کل زیربنای حرم و خانههای آن به غیر از صحن و غرفههای اطراف، هزار و ۲۰۰ مترمربع را شامل ميشود.
ساختمان بقعه از آثار معماری سال ۱۳۹۹ هجری قمری است و احتمال میرود که قبل از این تاریخ، ساختمان بقعه مربوط به دوران صفوی بوده که بر اثر حوادث و دخالت عوامل طبیعی از بین رفته است.

آرامگاه شهید مدرس
در ضلع جنوبی شهر کاشمر، بزرگمردی، آرام سر بر بالین خاک نهاده است که سالها، نستوه و استوار، خواب رضاخان را آشفته ساخت و الگويي بیبديل برای نسلهای آینده شد. اين شخصيت گرانقدر آيتالله شهید سیدحسن مدرس است. وی از رجال سیاسی معاصر و مبارزین عصر مشروطه است که در دوره رضاشاه، پس از تبعید به کاشمر در دهم آذرماه سال ۱۳۱۶ توسط عوامل رضاخان در کاشمر به شهادت رسید و مردم آن روز کاشمر در خفقان رضاخاني، محل مقبره شهيد مدرس را حفظ کردند.
پس از سقوط رضاخان، مردم با استفاده از فرصت پيش آمده براي ساخت آرامگاهي برای آن اقدام کردند و با همت مردم در سال ۱۳۲۵ باغات اطراف خريداری شد و مقبره کوچکی بر سر آن ايجاد شد.
بعد از پيروزی انقلاب اسلامی به فرمان حضرت امام خميني(ره) و پس از ايشان با دستور مقام معظم رهبري، مسئوليت تعمير و بازسازي آرامگاه مذکور به آستان قدس رضوی محول شد که اين تصميم خردمندانه تحول بزرگي در زمينههای مختلف عمرانی، فرهنگی و گردشگری در پي داشت. در حال حاضر، زيارتگاهی زيبا با دو صحن شمالی و جنوبی و در مجموع به مساحت هفت هزار مترمربع بر سر قبر شهيد مدرس ایجاد شده است و علاوه بر آن کتابخانهاي با ظرفيت حدود ۴۳هزار جلد کتاب و مجهز به تالارهای مطالعاتی مجزا همه روزه مرجع جمعی از شهروندان کاشمری و زوار و گردشگران مذهبی شهرهای مختلف ايران است.
از سال ۱۳۸۳ موزه آثار و اسناد شهيد مدرس در اين مجموعه زيارتی افتتاح شده است که اين موزه به طور اختصاصي به معرفی شهيد مدرس ميپردازد و مجموعهای شامل اسناد، دست نوشته ها و وسايل شخصی شهيد مدرس را در خود جای داده است که از جمله اين آثار میتوان به قرآن، عصا، پيراهن، چراغ، قلم، سجاده و پارچ سفالي که متعلق به شهيد مدرس است، اشاره کرد. بخش ديگری از اين موزه به اشيای اهدايی و وسايلی اختصاص دارد که در آن دوران مورد استفاده قرار ميگرفت. اين وسايل بيانگر اوضاع اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن ايام است.

از دیگر اماکن زیارتی ترشیز بزرگ میتوان به امامزاده سید محمّد(ع) در کیلومتر پنج محور کاشمر خلیلآباد،

امامزاده قاسم ارغا کیلومتر پنج جاده خلیلآباد به بردسکن، امامزاده بیبی حور و بیبی نور در کیلومتر ۳۵ محور کاشمر ـ بردسکن، پیر سر نخواب در ۳۵ کیلومتری غرب بردسکن و ... اشاره کرد.
چگونه به کاشمر برویم؟
برای سفر به کاشمر، چندین مسیر مختلف پیش روی شماست که هر کدام مزایا و ویژگیهای خاص خود را دارند. اگر قصد دارید با خودروی شخصی سفر کنید، کافیست از مشهد به سمت جنوب غربی حرکت کرده و پس از طی حدود ۲۳۰ کیلومتر، به کاشمر برسید. جادههای این مسیر از نظر کیفیت مناسباند و در طول راه میتوانید از طبیعت زیبای خراسان رضوی لذت ببرید.
علاوه بر این، اتوبوسهای بینشهری نیز هر روزه از شهرهای مختلف، بهویژه مشهد، به سمت کاشمر حرکت میکنند که گزینهای مقرون به صرفه و راحت برای سفر هستند. اگر به دنبال تجربهای متفاوت و راحتتر هستید، قطار کاشمر میتواند انتخاب مناسبی باشد. قطارهای مشهد – کاشمر هم با قیمت مناسب و هم با آرامش بیشتری شما را به مقصد میرسانند.
پس اگر راحتی و سهولت مسیر برایتان مهم است، قطار کاشمر یا اتوبوس میتواند بهترین گزینهها برای سفر به این شهر دیدنی باشد.
فاصله کاشمر تا شهرهای مهم اطراف
- فاصله مشهد تا کاشمر: ۲۴۲ کیلومتر (۳ ساعت)
- فاصله سبزوار تا کاشمر: ۱۷۲ کیلومتر (۲ ساعت و نیم)
- فاصله نیشابور تا کاشمر: ۱۳۷ کیلومتر (۲ ساعت و ۲۰ دقیقه)
- فاصله طبس تا کاشمر: ۳۱۲ کیلومتر (۴ ساعت)
-
آب گرم خلیل آباد
آب گرم خلیل آباد یکی از معروفترین جاذبههای طبیعی در نزدیکی کاشمر است که هرساله گردشگران زیادی را به خود جذب میکند. این مجموعه آب گرم در شهرستان خلیلآباد و در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از کاشمر قرار دارد و به دلیل وجود منابع آب معدنی با خواص درمانی، محبوبیت خاصی در میان مردم منطقه و مسافران دارد. آب گرم خلیل آباد به خاطر دمای مناسب و وجود املاح معدنی مختلف، برای تسکین دردهای عضلانی، روماتیسم و حتی برخی بیماریهای پوستی توصیه میشود.
امکانات رفاهی این مجموعه، شامل استخرهای سرپوشیده و روباز، دوش، اتاقهای تعویض لباس، و بخشهایی برای استراحت و تفریح خانوادههاست. محوطه پیرامون آب گرم نیز فضای مناسبی برای پیکنیک و گذران اوقات فراغت فراهم کرده است. هوای پاک و طبیعت زیبای منطقه باعث میشود تا گردشگران ضمن استفاده از خواص درمانی آب گرم، لحظات خوشی را نیز در دل طبیعت سپری کنند.
اگر در سفر به کاشمر به دنبال تجربهای متفاوت و آرامشبخش هستید، سری به آب گرم خلیل آباد بزنید. این مجموعه نه تنها برای رفع خستگی و بهبود جسم و روح عالی است، بلکه فرصتی بینظیر برای گذراندن ساعاتی خوش کنار خانواده و دوستان فراهم میکند. بازدید از آب گرم خلیلآباد را فراموش نکنید تا یکی از بهترین خاطرات سفر شما رقم بخورد.
آب و هوای کاشمر چگونه است؟
آب و هوای کاشمر عمدتا معتدل و خشک است و هر فصل ویژگیهای خاص خودش را دارد. در بهار، هوا نسبتاً ملایم و دلپذیر است و باغهای اطراف شهر سرشار از شکوفه و سرسبزی میشوند. تابستانهای کاشمر گرم و خشک است، اما نسبت به بسیاری از شهرهای خراسان رضوی، گرمای طاقتفرسا ندارد و عصرها خنکتر میشود.
پاییز، بهترین فصل برای عاشقان طبیعت و عکاسی است؛ زیرا هوای شهر بسیار مطلوب و مناظر باغها به رنگهای طلایی و قرمز درمیآید. زمستانهای کاشمر سرد و خشک است، اما سرمای آن نسبت به شهرهای کوهستانی شدید نیست و معمولا با بارش اندک برف همراه است.
بهترین زمان سفر به کاشمر، فصل بهار و اوایل پاییز است؛ زیرا در این ماهها آب و هوا معتدلتر و طبیعت شهر در زیباترین حالت خود قرار دارد. همچنین تعطیلات نوروز و هفتههای ابتدایی مهر، انتخابی عالی برای بازدید از کاشمر خواهند بود.
-
سوغاتی شهر کاشمر
سفر به کاشمر بدون خرید سوغاتیهای معروف این شهر کامل نمیشود. انگور و کشمش کاشمر از مشهورترین و مرغوبترین سوغاتیهای این شهر است که به سراسر ایران صادر میشود. باغهای انگور کاشمر شهرت زیادی دارند و کشمشهای این منطقه طعم و عطر بینظیری دارند. زعفران کاشمر نیز یکی دیگر از سوغاتیهای ارزشمند و باکیفیت منطقه است که عطر و رنگ آن در کمتر جایی پیدا میشود.
در کنار این محصولات کشاورزی، کاشمر به صنایع دستی متنوعی مانند قالیبافی، گلیمبافی و تولید سفال نیز معروف است. خرید این صنایع دستی علاوه بر اینکه یادگاری ارزشمند از سفر شما خواهد بود، حمایت از هنرمندان و صنعتگران محلی را نیز به همراه دارد. همچنین عسل طبیعی، شیره انگور و انواع ترشیجات و مرباهای محلی از دیگر سوغاتیهای محبوب کاشمر هستند. اگر به دنبال سوغاتی متفاوت و خاص هستید، حتماً سری به بازارهای سنتی شهر بزنید و از محصولات بینظیر این منطقه خرید کنید تا طعم و یاد کاشمر همیشه همراهتان بماند.
در سفر به کاشمر کجا اقامت کنیم؟
-
مجتمع اقامتی رفاهی امامزاده سیدمرتضی(ع) به عنوان بزرگترین مجتمع اقامتی رفاهی شهرستان کاشمر با بیش از ۶۰ اتاق و ظرفیت بالا، آماده میزبانی از زائران، مسافران و تورهای گردشگری است. این مجموعه در جوار بارگاه نورانی امامزاده سیدمرتضی(ع) در منطقهای سرسبز، کوهستانی و خوشآبوهوا واقع شده
- بخش زائرسرا ی زیارتگاه آیت الله مدرس پذیرای مسافرین و گردشگران و همچنین میهمانان در طول ایام سال می باشد. سوییت های این زائرسرا شامل : سوییت های ۷۵ متری ، سوییت های ۸۵ متری ، سوییت های ویژه و … می باشد که زائرین و مسافرین عزیز می توانند جهت اسکان به دفتر زائرسرا مراجعه کنند و با ارائه مدارک شناسایی از این سوییت ها استفاده کنند.
-
کاشمر با وجود اقامتگاههای بومگردی، خانه مسافرها و خانه معلم، گزینههای خوبی برای اقامت مسافران فراهم کرده است. اقامتگاههای بومگردی که در بافتهای سنتی شهر و روستاهای اطراف قرار دارند، علاوه بر فضای دنج و آرام، فرصت آشنایی با سبک زندگی محلی و غذاهای سنتی را نیز به شما میدهند.
خانه مسافرها هم در سطح شهر پراکندهاند و با هزینهای مناسب میتوانید اتاق یا سوئیت اجاره کنید و اقامت راحتی داشته باشید. علاوه بر این، خانه معلم کاشمر گزینهای مناسب برای فرهنگیان و خانوادههای آنان است که با امکانات رفاهی مناسب آماده پذیرایی از مهمانان میباشد.
